Süre ve Takvim
Hak Düşürücü Süre Kontrol Asistanı
Hak düşürücü süreler kaçırıldığında hakkın kendisi ortadan kalkar; zamanaşımından farklı olarak durmaz, kesilmez ve hâkim tarafından resen gözetilir. Bu asistan en kritik hak düşürücü süreleri kontrol eder: işe iade için arabulucuya başvuru 1 ay (İş K. m.20), tenkis davası öğrenmeden itibaren 1 yıl (TMK m.571), önalım hakkı bildirimden 3 ay ve her hâlde satıştan 2 yıl (TMK m.733 — iki süre birden gösterilir), idari işleme karşı iptal davası 60 gün (İYUK m.7), mirasın reddi 3 ay (TMK m.606). Olay tarihini girin; son gün ve bugüne göre kalan süre hesaplanır.
Sorular
Sık sorulanlar
Hak düşürücü süre ile zamanaşımı arasındaki fark nedir?
Hak düşürücü süre dolduğunda hakkın kendisi sona erer; süre durmaz, kesilmez ve hâkim tarafından resen (taraf ileri sürmese bile) gözetilir. Zamanaşımı ise yalnız def'i olarak ileri sürüldüğünde dikkate alınır, durabilir ve kesilebilir.
Önalım hakkında neden iki ayrı süre vardır?
Önalım hakkı, satışın hak sahibine bildirildiği tarihten itibaren 3 ay içinde ve her hâlde satıştan itibaren 2 yıl içinde dava yoluyla kullanılmalıdır (TMK m.733/son). Bildirim yapılmışsa 3 aylık süre, yapılmamışsa 2 yıllık üst sınır belirleyicidir; bu araç ikisini birden gösterir.
Mirasın reddi süresi ne zaman başlar?
Ret süresi 3 aydır; yasal mirasçılar için kural olarak mirasçı olduklarını öğrendikleri (çoğu kez ölüm) tarihten, atanmış mirasçılar için tasarrufun kendilerine resmen bildirilmesinden itibaren işler (TMK m.606). Süre içinde ret beyanı sulh hukuk mahkemesine yapılır.
Son gün tatile rastlarsa hak düşürücü süre uzar mı?
Sürelerin son gününün resmî tatile rastlaması hâlinde süre, izleyen ilk iş gününe uzar (HMK m.93, TBK m.93 kıyasen); bu araç bu düzeltmeyi uygular. Yine de hak kaybı riski nedeniyle işlemi son güne bırakmamanız önerilir.
Bu araç yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; hukuki tavsiye veya taahhüt niteliği taşımaz. Kesin sonuç için bir avukata danışınız.