Süre ve Takvim
Dava ve Ceza Zamanaşımı Hesaplama
Dava zamanaşımı, suçun işlendiği tarihten itibaren cezanın kanuni üst sınırına göre 8, 15, 20, 25 veya 30 yıldır (TCK m.66); ceza zamanaşımı ise hükmün kesinleşmesinden itibaren 10, 20, 24, 30 veya 40 yıldır (TCK m.68). Fail, fiili işlediği sırada 12-15 yaş grubundaysa bu süreler yarıya, 15-18 yaş grubundaysa üçte ikiye iner (m.66/2, m.68/2); araç kesirli yılları ay hassasiyetiyle hesaplar. Dava zamanaşımı kesilme hâlinde en fazla yarısı kadar uzayabilir (m.67/4); araç bu azami tarihi de gösterir. Ceza zamanaşımında kesilme süreyi yeniden başlatır. Durma ve kesilme hâlleri somut dosya bilgisine bağlı olduğundan sonuç tahminidir.
Sorular
Sık sorulanlar
Dava zamanaşımı ile ceza zamanaşımı arasındaki fark nedir?
Dava zamanaşımı (TCK m.66), suçun işlenmesinden itibaren belirli süre geçince kamu davasının açılmasını/sürdürülmesini engeller. Ceza zamanaşımı (TCK m.68) ise kesinleşmiş cezanın, kesinleşme tarihinden itibaren belirli süre infaz edilmemesi hâlinde artık infaz edilememesi sonucunu doğurur.
Zamanaşımı kesilirse süre nasıl işler?
Dava zamanaşımında kesilme hâlinde süre yeniden işlemeye başlar; ancak toplam süre, kanuni sürenin en fazla yarısı kadar uzayabilir (TCK m.67/4). Ceza zamanaşımında ise kesilme (TCK m.71) süreyi yeniden başlatır ve m.67/4 benzeri bir azami sınır kuralı öngörülmemiştir.
Çocuklarda zamanaşımı süreleri farklı mıdır?
Evet. Fiili işlediği sırada 12-15 yaş grubunda olan çocuklarda zamanaşımı sürelerinin yarısı, 15-18 yaş grubunda olanlarda üçte ikisi uygulanır (TCK m.66/2, m.68/2). Bu araç seçilen yaş grubuna göre süreyi ay hassasiyetiyle indirger.
Bu aracın sonucu neden tahminidir?
Zamanaşımının durması (TCK m.67/1) ve kesilmesi (m.67/2, m.71) somut dosyadaki işlemlere (iddianame, sorgu, mahkûmiyet hükmü, yakalama vb.) bağlıdır ve bu bilgiler kullanıcının beyanı dışında doğrulanamaz. Araç, kesintisiz işleyen süreye göre normal tarihi ve dava zamanaşımında kesilme hâlindeki azami tarihi gösterir; kesin değerlendirme için avukata danışınız.
Zamanaşımı Nedir? Dava ve Ceza Zamanaşımı Arasındaki Temel Fark
Ceza hukukunda zamanaşımı, belirli bir sürenin geçmesiyle birlikte devletin ceza hakkını yitirmesini ifade eder. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (TCK) iki ayrı zamanaşımı türü öngörmüştür:
- Dava zamanaşımı (TCK m.66): Suçun işlenmesinden itibaren belirli süre içinde kamu davası açılmaz veya açılan dava sonuçlandırılmazsa ceza davası açılamaz hâle gelir ya da düşer. Süre, suçun işlendiği tarihten işlemeye başlar.
- Ceza zamanaşımı (TCK m.68): Kesinleşmiş bir hükmün infaz edilmesi, hükmün kesinleşmesinden itibaren belirli süre içinde gerçekleşmezse ceza infaz edilemez. Süre, mahkumiyet kararının kesinleşme tarihinden başlar.
Bu araç her iki zamanaşımı türünü de hesaplamaktadır.
TCK m.66 Dava Zamanaşımı Süreleri
Dava zamanaşımı, suç için öngörülen cezanın türü ve üst sınırına göre kademeli olarak belirlenir:
- Ağırlaştırılmış müebbet hapis → 30 yıl
- Müebbet hapis → 25 yıl
- Yirmi yıldan aşağı olmayan süreli hapis → 20 yıl
- Beş yıldan fazla, yirmi yıldan az hapis → 15 yıl
- Beş yıla kadar hapis veya adli para cezası → 8 yıl
Bu süreler suçun işlendiği tarihten itibaren işler. Suç temadi hâlinde (devam eden suç) süre son fiilin gerçekleştiği tarihten başlar.
TCK m.68 Ceza Zamanaşımı Süreleri
Ceza zamanaşımı süreleri dava zamanaşımından daha uzun tutulmuştur:
- Ağırlaştırılmış müebbet → 40 yıl
- Müebbet hapis → 30 yıl
- Yirmi yıldan aşağı olmayan süreli hapis → 24 yıl
- Beş yıldan fazla, yirmi yıldan az hapis → 20 yıl
- Beş yıla kadar hapis veya adli para → 10 yıl
Çocuklarda Zamanaşımı: Yaşa Göre İndirim (TCK m.66/2, m.68/2)
Fiili işlediği sırada 18 yaşını doldurmamış olan çocuklar için zamanaşımı sürelerinde indirim uygulanır:
- 12-15 yaş grubu: Zamanaşımı sürelerinin yarısı uygulanır.
- 15-18 yaş grubu: Zamanaşımı sürelerinin üçte ikisi uygulanır.
Bu araç, kesirli yılları ay hassasiyetiyle (yıl × 12 ay) hesaplar ve doğru tarihi ortaya koyar. Örneğin 15-18 yaş grubunda 8 yıllık dava zamanaşımının üçte ikisi 64 ay (5 yıl 4 ay) olarak uygulanır.
Zamanaşımının Durması ve Kesilmesi (TCK m.67)
Zamanaşımı, belirli hâllerde durabilir veya kesilebilir:
Durma hâlleri (TCK m.67/1): Suçla ilgili olarak başka bir mahkeme veya idari makamın sonucunun beklenmesi zorunluysa zamanaşımı durur; bekleme süresi zamanaşımına eklenmez.
Kesilme hâlleri (TCK m.67/2): Sanığa sorgu yapılması, iddianame düzenlenmesi, tutuklama kararı, mahkûmiyet hükmü gibi belirli işlemler zamanaşımını keser; kesilmeden sonra süre yeniden işlemeye başlar.
Azami süre (TCK m.67/4): Dava zamanaşımında kesilme söz konusu olduğunda toplam süre, kanuni zamanaşımının en fazla yarısı kadar uzayabilir. Bu araç dava zamanaşımında hem normal tarihi hem de kesilme hâlindeki azami tarihi gösterir.
Not: Ceza zamanaşımında kesilme (TCK m.71) süreyi yeniden başlatır ve m.67/4 benzeri bir azami sınır öngörülmemiştir.
Bu Aracın Sonuçları Neden Tahmini?
Zamanaşımının durma ve kesilme hâlleri, somut dosyadaki işlemlere (iddianame tarihi, sorgu tarihi, tutuklama, mahkûmiyet hükmü vb.) bağlıdır. Bu bilgiler kullanıcının beyanı dışında doğrulanamadığından araç, kesintisiz işleyen süreyi ve kesilme hâlindeki azami sınırı tahminî olarak gösterir. Kesin değerlendirme için mutlaka bir ceza avukatına danışılması gerekir.
Sık Yapılan Zamanaşımı Hesabı Hataları
Hata 1 — Dava ve ceza zamanaşımını karıştırmak: Dava zamanaşımı suç tarihinden, ceza zamanaşımı hükmün kesinleşmesinden işler. Başlangıç tarihi yanlış seçilmesi tüm hesabı bozar.
Hata 2 — Suçun öngördüğü üst sınırı değil somut hükümdeki cezayı esas almak: Zamanaşımı, kanunun o suç için öngördüğü üst sınıra göre belirlenir; somut olayda verilen ceza miktarı esas alınmaz.
Hata 3 — Çocuklar için indirim yapmamak: Fiili işlediği tarihte küçük olan bir kişi için indirimli sürenin uygulanması zorunludur.
Hata 4 — Kesilme hâllerini göz ardı etmek: Dosyada iddianame, sorgu veya tutuklama gibi işlemler gerçekleşmişse normal zamanaşımı tarihi yanıltıcı olabilir.
Bu Araç Nasıl Kullanılır?
- Adım 1: Hesap türünü seçin: dava zamanaşımı (suç tarihinden) veya ceza zamanaşımı (kesinleşmeden).
- Adım 2: Suç tarihini ya da hükmün kesinleşme tarihini girin.
- Adım 3: Cezanın üst sınırını ve failin fiil tarihindeki yaş grubunu seçin.
- Adım 4: "Hesapla"ya basın. Normal süre dolma tarihi ve dava zamanaşımında kesilme hâlindeki azami tarih gösterilir.
Sonuç tahminidir; kesin değerlendirme için ceza hukuku alanında uzman bir avukata danışın.
Bu araç yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; hukuki tavsiye veya taahhüt niteliği taşımaz. Kesin sonuç için bir avukata danışınız. Sonuç, varsayımlara dayalı TAHMİNİ bir aralıktır; kesin karar yetkili merci/hâkim takdirindedir.
Bu Hesaplama Araçları Muhlet.com.tr altyapısı kullanılarak geliştirilmiştir.