Ticaret ve Şirketler
Kambiyo Senedi İskonto Hesaplama
Vadesi gelmemiş bir kambiyo senedi (bono, poliçe) vadeden önce paraya çevrilmek istendiğinde, nominal bedelden vadeye kalan süreye karşılık gelen faiz düşülür; buna iskonto denir. Uygulamada iki yöntem vardır: DIŞ iskonto (banka usulü) faizi nominal bedel üzerinden hesaplar; İÇ iskonto (gerçek değer) ise faizi bugünkü değer üzerinden hesaplar ve senet sahibi lehine daha düşük kesinti çıkarır. Hangi yöntemin uygulanacağı sözleşmeye ve banka teamülüne bağlıdır. Bu araç, nominal bedel, vadeye kalan gün ve yıllık iskonto oranına göre iki yöntemin sonucunu ve aradaki farkı kuruş hassasiyetiyle birlikte gösterir.
Sorular
Sık sorulanlar
İç iskonto ile dış iskonto arasındaki fark nedir?
Dış iskontoda faiz, senedin NOMİNAL bedeli üzerinden hesaplanır (iskonto = N × oran × gün ÷ 365); iç iskontoda ise faiz BUGÜNKÜ değer üzerinden hesaplanır (BD = N ÷ (1 + oran × gün ÷ 365)). Aynı oranda dış iskonto her zaman daha yüksek kesinti çıkarır; iç iskonto senet sahibi lehinedir.
Hangi yöntem uygulanır?
Kanun tek bir yöntem dayatmaz; hangi yöntemin uygulanacağı senedi kıran banka/faktoring kuruluşuyla yapılan sözleşmeye ve teamüle bağlıdır. Bankacılık uygulamasında yaygın olan dış iskontodur; matematiksel olarak "gerçek" bugünkü değeri veren ise iç iskontodur. Sözleşmenizi kontrol edin.
Senet vadeden önce ödenmek zorunda mı?
Hayır. Hamil, vadeden önce ödemeyi kabul etmek zorunda olmadığı gibi, muhatap da vadeden önce ödemeye zorlanamaz (TTK m.705). İskonto, senedin üçüncü kişiye (genellikle bankaya) vadeden önce devrinde uygulanan gönüllü bir işlemdir.
İskonto oranını kim belirler?
Oran tarafların anlaşmasıyla belirlenir (TTK m.8 — ticari işlerde faiz serbestisi); bankalar kendi kaynak maliyetine göre fiyatlar. Bu araçtaki oran kullanıcı beyanıdır; TCMB reeskont/avans oranları yalnız karşılaştırma için referans alınabilir.
Bu araç yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; hukuki tavsiye veya taahhüt niteliği taşımaz. Kesin sonuç için bir avukata danışınız.