İlamlı İcra Takibi Masrafı Hesaplama

İlamlı İcra Takibi Nedir?

İlamlı icra, mahkeme ilamı veya ilam niteliğindeki belgeye dayalı olarak icra dairesine başvurularak yapılan takip yoludur (İİK m.24 vd.). Borçlunun itiraz hakkı yoktur; yalnızca şikâyet gibi dar yollara başvurabilir.

İlamlı Takibin Avantajları

İlamlı takipte peşin harç ödenmez — mahkeme aşamasında bu harç zaten ödenmiştir. Başlangıç masrafı ilamsız takipten düşük olup borçlunun itirazla takibi durdurma hakkı da bulunmadığından alacağa daha hızlı ulaşılabilir.

Hangi Belgeler İlam Sayılır?

• Mahkeme ilamları (bazıları kesinleşmeden takibe konulabilir)
• Hakem kararları
• Mahkeme önünde yapılan sulh ve kabul beyanları
• Tenfiz kararıyla tanınan yabancı mahkeme ilamları

Hangi Harç ve Masraflar Ödenir?

Başvurma harcı, tebligat masrafları ve varsa vekâlet sureti harcı ile baro pulu ödenir. Peşin harç alınmaz. Tahsil aşamasında tahsil harcı hesaplanır.

İlamlı İcra Takibinin Hukuki Dayanağı

İlamlı icra, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 24. ve devamı maddelerinde düzenlenir. Kesinleşmiş veya icrası kabil bir mahkeme ilamına ya da ilam niteliğindeki belgeye dayalı olarak alacaklı, icra dairesine başvurarak icra emri çıkartılmasını talep eder. İcra emriyle borçluya borcunu ödemesi için süre tanınır; borçlunun takibi durdurma imkânı son derece sınırlıdır.

İcra Emri ve Borçlunun Hakları

İlamlı takipte ödeme emri yerine icra emri kullanılır. Borçluya, para alacaklarında 7 günlük ödeme süresi verilir (İİK m.32). Bu süre içinde ödeme yapılmazsa alacaklı haciz talep edebilir. İtiraz yolu kapalıdır; ancak borçlu şikâyet ve istihkak yoluna başvurabilir.

• Şikâyet yolu: İcra müdürünün işlemine karşı icra mahkemesine 7 günlük şikâyet süresi içinde itiraz edilebilir.
• İstihkak davası: Haczedilen mal üçüncü kişiye aitse istihkak prosedürü işletilir.
• İcranın geri bırakılması (m.36): Borçlu, ilamın bozulacağına dair kuvvetli delil ve teminat göstererek icranın geri bırakılmasını talep edebilir.

Karar ve İlam Harcı ile İcra Harcının İlişkisi

İlamlı takipte yargılama süreci bir mahkemede sonuçlanmıştır. Bu süreçte karar ve ilam harcı mahkemede tahakkuk ettirilip ödenmiştir. Aynı alacak için icrada tekrar peşin harç alınması çifte vergilendirme anlamına geleceğinden, 492 sayılı Harçlar Kanunu m.29/1 bu harcı yalnızca "ilama dayanmayan takip taleplerinde" öngörmüştür. İcradaki tek harç açılış için maktu başvurma harcidir; tahsilat gerçekleştiğinde ise tahsil harcı ayrıca doğar.

İlama Dayalı Takipte Avantajlar

• Borçlunun itiraz hakkı yoktur; itiraz takibi durdurmaz.
• Peşin harç yükümlülüğü bulunmadığından açılış maliyeti daha düşüktür.
• Hacze daha hızlı ulaşılabilir; delil toplama ve itirazın iptali davası gerekmez.
• İlam, Türkiye'deki herhangi bir icra dairesinde takibe konabilir (İİK m.34) — yetki kısıtlaması yoktur.

İlam Niteliğindeki Belgeler

Yalnızca mahkeme ilamları değil, kanunun ilam niteliği tanıdığı belgeler de ilamlı icranın konusu yapılabilir:

• Mahkeme önünde yapılan sulh ve kabul beyanları
• Kesinleşmiş hakem kararları ve tenfiz kararıyla tanınan yabancı mahkeme ilamları
• Noterlikte düzenlenen ve icra takibine konulabilecek bazı sözleşmeler (eski hukuk kapsamındakilere sınırlı)
• İcra mahkemesi kararları

Takip Açılış Masrafının Kalemleri

İlamlı icra takibinin açılışında alacaklının yatıracağı masraflar şunlardır:

• İcraya başvurma harcı: Her yıl güncellenen maktu harç; tutardan bağımsız sabit miktardır.
• Peşin harç: İlamlı takipte ALINMAZ. Bu, ilamsız takibe kıyasla önemli bir maliyet avantajıdır.
• Vekâletname suret harcı: Avukat aracılığıyla yürütülen takiplerde ödenir.
• Baro (vekâlet) pulu: Avukatlık Kanunu m.27 uyarınca vekil varsa eklenir.
• Tebligat gideri: Her borçlu için ayrı ayrı hesaplanan tebligat masrafı.

Tahsilat Aşamasında Doğan Masraflar

Takip açılış masraflarının yanı sıra tahsilat gerçekleştiğinde ayrı masraflar doğar. Tahsil harcı (492 s.K. tarife B-I/3) tahsilatın hangi aşamada yapıldığına göre değişen oranlarda alınır ve borçluya yükletilir. Avukat aracılığıyla yürütülen takiplerde AAÜT m.11'e göre hesaplanan icra vekâlet ücreti de kapak hesabına dahil edilir.

Cezaevi Yapı Harcı

Tahsilat aşamasında tahsil harcının yanı sıra 2548 sayılı Kanun m.1 uyarınca tahsil olunan paranın yüzde 2'si cezaevi yapı harcı olarak kesilir. Bu harç, diğer harçların aksine alacaklıya aittir ve borçluya yükletilemez; icra dairesi bu tutarı alacaklıya ödenecek paradan keserek hazineye aktarır.

İlamlı Takipte Yetkili İcra Dairesi

İlamsız takiplerde yetkili icra dairesi, borçlunun yerleşim yeri veya sözleşmenin ifa yeri ile sınırlıyken, ilamlı takipte İİK m.34 uyarınca Türkiye'nin herhangi bir icra dairesinde takip başlatılabilir. Yetki itirazı da mümkün değildir. Bu esneklik, alacaklılara önemli bir operasyonel avantaj sağlar; örneğin alacaklı kendi yerleşim yerine yakın bir icra dairesini tercih edebilir.

Masrafların Borçludan Tahsili

İİK m.15 uyarınca kanunda aksi yazılı olmadıkça harç ve masraflar borçluya aittir. Alacaklı başlangıçta avans olarak yatırdığı masrafları (başvurma harcı, tebligat, pul) takip kesinleşip tahsilat yapıldıkça borçludan geri alır. Kapak hesabında bu masraflar, asıl alacak ve faize eklenerek borcun toplam tutarı oluşturulur; borçlu bu toplam üzerinden ödeme yaptığında dosya kapanır.