Usul ve Araştırma
Görevli Mahkeme Bulucu
Bir davanın hangi mahkemede (asliye hukuk, sulh hukuk, iş, ticaret, tüketici, aile, idare, vergi veya icra hukuk) açılacağı "görev" kurallarıyla belirlenir. Görev kamu düzenindendir: dava şartıdır ve mahkemece davanın HER AŞAMASINDA kendiliğinden (resen) gözetilir (HMK m.114/1-c, m.115). Yanlış mahkemede açılan dava usulden reddedilir ve zaman kaybına yol açar. Bu araç, uyuşmazlık türünüze göre görevli mahkemeyi HMK m.2 ve m.4 ile özel kanunlardaki (7036, 6502, 4787, 2576, TTK, İİK) görev kurallarına dayanarak gösterir.
Sorular
Sık sorulanlar
Görevsiz mahkemede dava açılırsa ne olur?
Görev dava şartıdır (HMK m.114/1-c); mahkeme görevsiz olduğunu her aşamada resen gözetir ve davayı usulden reddeder (m.115). Görevsizlik kararı üzerine iki hafta içinde talep edilirse dosya görevli mahkemeye gönderilir (HMK m.20).
Görev itirazı belirli bir süreye tabi mi?
Hayır. Görev kamu düzenine ilişkindir; taraflarca her aşamada ileri sürülebileceği gibi mahkemece de davanın her aşamasında kendiliğinden (resen) dikkate alınır (HMK m.114-115). Yetki itirazından farklı olarak cevap süresiyle sınırlı değildir.
Görev ile yetki arasındaki fark nedir?
Görev, davanın HANGİ TÜR mahkemede (asliye hukuk, sulh hukuk, iş, tüketici vb.) görüleceğini; yetki ise HANGİ YERDEKİ mahkemede görüleceğini belirler. Görev her zaman resen gözetilir; yetki ise kural olarak (kesin yetki hâlleri hariç) süresinde ileri sürülmezse incelenmez.
Taraflar anlaşarak görevli mahkemeyi değiştirebilir mi?
Hayır. Görev kuralları kamu düzenindendir; sözleşmeyle görevli mahkeme değiştirilemez. Yetki sözleşmesi ise yalnız tacirler ve kamu tüzel kişileri arasında, kesin yetki bulunmayan hâllerde mümkündür (HMK m.17).
Bu araç yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; hukuki tavsiye veya taahhüt niteliği taşımaz. Kesin sonuç için bir avukata danışınız.