İcra ve İflas
Tahsilatın Masraf-Faiz-Ana Para Mahsup Sırası Hesaplama
Türk Borçlar Kanunu m.100 uyarınca, borçlu faiz veya masraf ödemekte gecikmişse yaptığı kısmi ödeme öncelikle masraflara, sonra işlemiş faize, en son asıl alacağa (anaparaya) mahsup edilir. Bu sıra icra takibinde dosya bakiyesinin neden basit "ödemeyi anaparadan düş" hesabından farklı çıktığını açıklar. Bu araç; anapara, masraf ve işlemiş faiz tutarlarını doğrudan girmeniz üzerine tek bir ödemeyi bu sırayla dağıtır ve her kalemdeki kalan bakiyeyi kuruş hassasiyetiyle gösterir.
Sorular
Sık sorulanlar
Kısmi ödeme neden önce masraf ve faize mahsup edilir?
TBK m.100 uyarınca borçlu faiz veya masraf ödemekte gecikmişse yaptığı kısmi ödeme, alacaklının rızası olmadıkça önce masraflara, sonra işlemiş faize, en son asıl alacağa mahsup edilir. Böylece asıl alacak ancak masraf ve faiz kapandıktan sonra azalır.
Bu araç faiz hesaplıyor mu?
Hayır. Bu araç, o ana kadar HESAPLANMIŞ işlemiş faizi doğrudan girdi olarak alır ve yalnızca ödemenin mahsup dağılımını yapar. İşlemiş faizi tarih/oran üzerinden hesaplamak için kısmi tahsilat ve dosya bakiye aracını kullanın.
Ödeme masraf ve faizi aştıysa ne olur?
Ödeme önce masrafı, sonra işlemiş faizi tamamen kapatır; artan tutar asıl alacaktan (anaparadan) düşülür. Ödeme tüm kalemleri aşarsa fazla kısım (artan) borçluya iade/mahsup edilecek fazla ödeme olarak gösterilir.
Mahsup Sırası Nedir?
TBK m.100, borçlunun kısmî ödemesinin hangi alacak kalemine önce sayılacağını düzenler. Bu kural borçluyu korumak için değil; alacaklının masraf ve faizini güvenceye almak için öngörülmüştür. Borçlu gecikmiş durumdaysa ödeme şu sırayla mahsup edilir: masraflar → işlemiş faiz → anapara.
Neden Bu Sıra Önemlidir?
Basit bir örnek: 10.000 TL anapara + 1.000 TL faiz + 500 TL masraf olan dosyaya 2.000 TL ödeme yapılırsa:
- 500 TL → masraflara mahsup (masraf kapandı)
- 1.000 TL → faize mahsup (faiz kapandı)
- 500 TL → anaparadan düşüldü (9.500 TL anapara kaldı)
Eğer 2.000 TL doğrudan anaparadan düşülseydeydi 8.000 TL anapara kalırdı ve masraf/faiz hiç azalmazdı. TBK m.100 bu yanlış hesabı önler.
Borçlunun Ödemeyi Anaparaya Yönlendirme Hakkı
TBK m.100/1 uyarınca borçlu faiz ve giderlerden gecikmiş değilse ödemeyi anaparaya mahsup edebilir. Gecikme hâlinde bu seçim hakkı düşer; kanundaki sıra uygulanır.
Bu Araç ile Kapak Hesabının Farkı
Bu araç tek bir anlık ödemenin nasıl dağıtılacağını gösterir. Birden fazla ara ödemeli uzun dönemli bakiye hesabı için T059 Kısmi Tahsilat veya T058 Kapak Hesabı araçlarını kullanınız.
Bu araç yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; hukuki tavsiye veya taahhüt niteliği taşımaz. Kesin sonuç için bir avukata danışınız.
Bu Hesaplama Araçları Muhlet.com.tr altyapısı kullanılarak geliştirilmiştir.