Talha Yayla Talha Yayla Avukatlık & Danışmanlık

Usul ve Araştırma

Sözleşme Riskli Madde Analizörü

Bir sözleşmenin dengesi, cezai şart, fesih hakkı, yetkili merci, ödeme ve temerrüt faizi, sorumluluk tavanı, mücbir sebep, gizlilik/KVKK ve süre-yenileme gibi temel maddelerin karşılıklı ve açık düzenlenmesine bağlıdır. Bu araç, sözleşme türünüzü ve bu sekiz maddenin mevcut olup olmadığını işaretlemenizi ister; her madde için risk seviyesini (düşük / orta / yüksek), yasal dayanağını ve somut bir iyileştirme önerisini üretir. "Tek taraflı fesih" sorusu TERS değerlendirilir: bu hakkın karşı tarafa tanınmış olması bir risktir. Sonuçta yüksek riskli madde sayısına göre genel bir risk skoru verilir.

Dayanak: TBK m.179-182 (ceza koşulu); m.182/3 (fahiş cezanın hâkimce indirimi)
Dayanak: TBK m.27, m.112 vd. (sözleşmeye aykırılık); dürüstlük kuralı TMK m.2
Dayanak: HMK m.17-18 (yetki sözleşmesi — tacir/kamu tüzel kişisi), 6100 s.K.; 4686 s. Tahkim
Dayanak: TBK m.117 vd. (temerrüt), 3095 s.K. (kanuni/ticari temerrüt faizi)
Dayanak: TBK m.115 (sorumsuzluk anlaşması sınırı — ağır kusurda geçersiz), m.116
Dayanak: TBK m.136 (ifa imkânsızlığı), m.138 (aşırı ifa güçlüğü — uyarlama)
Dayanak: 6698 s. KVKK; TBK m.396 (sadakat/gizlilik) ve genel gizlilik yükümü
Dayanak: TBK m.327 vd. (süreli/süresiz sözleşmeler ve kendiliğinden uzama)

Sorular


Sık sorulanlar

Bu araç sözleşmemi hukuken onaylıyor mu?

Hayır. Bu araç genel bir KONTROL LİSTESİDİR; sözleşme metnini okumaz, yalnızca işaretlediğiniz maddelerin varlığına göre tipik riskleri ve önerileri sıralar. Sözleşmenin gerçek metni, tarafların niteliği ve amaç birlikte değerlendirilmelidir; sözleşmenin bir avukat tarafından incelenmesi gerekir.

Tek taraflı fesih neden "risk" sayılıyor?

Karşı tarafa tanınan sebepsiz/tek taraflı fesih hakkı, sözleşmenin devamını onun iradesine bırakır ve sizi korumasız bırakabilir. Bu nedenle bu maddenin BULUNMASI risk artırır; fesih hakkının karşılıklı, haklı sebebe ve makul ihbar süresine bağlanması önerilir.

Sorumluluk tavanı koyarsam her durumda korunur muyum?

Hayır. TBK m.115 uyarınca borçlunun ağır kusuru veya kastından doğan sorumluluğu önceden kaldıran/sınırlayan anlaşmalar geçersizdir. Tazminat tavanı yalnız hafif kusur bakımından ve makul sınırlar içinde geçerli olabilir.

Cezai şart çok yüksekse geçerli mi?

Kararlaştırılan ceza fahiş ise hâkim, borçlunun talebi hâlinde bunu TBK m.182/3 uyarınca indirebilir (tacirler bakımından TTK m.22 sınırlaması ayrıca gözetilir). Dengeli ve oranlı bir cezai şart hem geçerlilik hem caydırıcılık açısından daha güvenlidir.

Bu araç yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; hukuki tavsiye veya taahhüt niteliği taşımaz. Kesin sonuç için bir avukata danışınız.

WhatsApp