Kabul-Ret Oranına Göre Karşı Vekâlet Ücreti Hesaplama

Kısmi Kabul Hâlinde Vekâlet Ücreti Nasıl Hesaplanır?

Mahkemelerde açılan davaların önemli bir kısmı kısmen kabul, kısmen reddedilerek sonuçlanmaktadır. Bu durumda Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin (AAÜT) 13/2. maddesi devreye girer ve hem davacı hem de davalı lehine, kendi haklı çıktıkları kısım oranında ayrı ayrı vekâlet ücretine hükmedilir. Tek bir davada iki yönlü vekâlet ücreti doğar ve bu tutarlar birbirinden bağımsız olarak hesaplanır.

Bu araç, 04.11.2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 2025-2026 AAÜT'ü uygulayarak her iki taraf için kademeli dilim hesabı yapar; alt ve üst sınır kontrollerini otomatik gerçekleştirir.

Hesaplama Mantığı: İki Yönlü Ücret

Kısmi kabul senaryosunda hesaplama şu şekilde yapılır:

• Davacı lehine ücret: Kabul edilen tutar üzerinden AAÜT Üçüncü Kısım kademeli dilimler uygulanır. Bulunan tutar; davanın görüldüğü mahkeme için tarife maktu ücretinin altında olamaz ve kabul edilen tutarı aşamaz.
• Davalı lehine ücret: Reddedilen tutar (= dava değeri − kabul edilen tutar) üzerinden aynı kademeli dilimler uygulanır. Aynı sınırlamalar bu kalem için de geçerlidir.

Tam kabul hâlinde yalnızca davacı lehine, tam ret hâlinde yalnızca davalı lehine tek bir ücret hükmedilir.

AAÜT m.13/2: İki Yönlü Ücrette Özel Kural

AAÜT m.13/2, kısmen ret hâlinde karşı taraf vekili yararına hükmedilecek ücretin, davacı vekili lehine belirlenen ücreti geçemeyeceğini düzenlemektedir. Bu kural bazı özel senaryolarda ek bir sınır oluşturabilir; araç bu durumu da kontrol ederek sonucu gösterir.

Neden İki Ayrı Vekâlet Ücreti?

Kısmi kabulde davacı belirli bir kısmını kazanmış, davalı ise kalan kısım için haklı çıkmıştır. Her iki tarafın haklı çıktığı kısım için kendi avukatını "kazandırmış" olması nedeniyle her avukat kendi payına düşen vekâlet ücretine hak kazanır. Bu iki ücret ayrı satırda hüküm altına alınır; birbirinden takas edilmez.

Uygulamada Dikkat Edilmesi Gerekenler

• Kısmi kabuldeki vekâlet ücretleri, mahkeme kararının infazı aşamasında ayrı ayrı tahsil edilir.
• Her iki ücret de Av.K. m.164/son uyarınca avukatlara aittir; müvekkil borçlarına karşılık mahsup edilemez.
• Kısmi kabule ilişkin yargılama giderleri de oransal olarak paylaştırılır (HMK m.326/2).

Bu Araç Nasıl Kullanılır?

• Adım 1: Toplam dava değerini (müddeabih) girin.
• Adım 2: Mahkemece kabul edilen tutarı girin (tam ret senaryosu için 0 girin).
• Adım 3: Davanın görüldüğü mahkemeyi seçin.
• Adım 4: Hesapla — davacı ve davalı lehine hükmedilecek vekâlet ücretleri ayrı satırlarda, kademeli dökümleriyle listelenir.

Kısmi Kabul Kararının Hukuki Altyapısı

Kısmi kabul kararı, davacının talep ettiği tutarın ya da taleplerinin yalnızca bir bölümü mahkemece haklı bulunduğunda verilen karardır. Türk hukukunda kısmi kabul-ret senaryosu son derece yaygındır; özellikle tazminat davaları, alacak davaları ve ticari uyuşmazlıklarda mahkemeler talep edilen tutarı aynen onaylamak yerine indirimli hükmetme yolunu tercih etmektedir. Bu durum, yargılama giderlerinin ve vekâlet ücretlerinin nasıl paylaştırılacağı konusunu pratik açıdan kritik bir mesele hâline getirmektedir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 326/2. maddesi, davanın kısmen kabul kısmen reddedilmesi hâlinde yargılama giderleri ile vekâlet ücretlerinin taraflar arasında oransal olarak paylaştırılacağını açıkça düzenlemektedir. Bu oransal paylaştırma, her iki tarafın ayrı vekâlet ücretine hak kazandığı iki yönlü hesaplama yapısının temelini oluşturmaktadır.

AAÜT Kademeli Hesaplama: Dilimler ve Oranlar

Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin Üçüncü Kısmı, konusu para olan davalarda uygulanacak nispi vekâlet ücretini kademeli dilimler hâlinde düzenlemektedir. Bu kademelendirme yapısı, dava değeri arttıkça uygulanan oranın azaldığı kırılgan bir dilim sistemidir. Kısmi kabulde bu kademeleme, hem kabul edilen hem de reddedilen kısım için bağımsız biçimde uygulanır; yani her kalem kendi dilim tablosuna göre ayrıca hesaplanır.

Örneğin 500.000 TL'lik bir davada 300.000 TL kabul, 200.000 TL ret senaryosunda: davacı lehine ücret 300.000 TL üzerinden kademelere bölünerek hesaplanırken davalı lehine ücret 200.000 TL üzerinden ayrı bir kademeli hesap ile belirlenir. İki hesap birbirinden bağımsızdır ve sonuçları takas edilmeksizin ayrı kalemler olarak kararda yer alır.

Alt ve Üst Sınır Mekanizması: İki Yönlü Koruma

Kısmi kabulde her kalem için çifte sınır mekanizması işler:

• Alt sınır (maktu taban): AAÜT m.13/2 uyarınca kademeli hesap sonucu, mahkemenin maktu ücretinin altında olamaz. Bu kural, düşük tutarlı kısmi kabuller veya kısmen ret senaryolarında avukatın asgari bir ücret güvencesine sahip olmasını sağlar. Örneğin 5.000 TL'lik reddedilen kısım için kademeli hesap sonucu çok küçük çıksa bile maktu ücret taban olarak uygulanır.
• Üst sınır (kısım tutarı tavanı): AAÜT m.13/1 uyarınca her kalem için hesaplanan ücret, ilgili kısım tutarını (kabul veya reddedilen miktar) aşamaz. Bu kural, vekâlet ücretinin dava konusu değerinden fazlaya hükmedilmesini engeller.

Bu iki sınır arasındaki sıkışma özellikle düşük değerli kısmi kabuller veya dava değerinin maktu ücreti az aştığı durumlarda belirgin biçimde ortaya çıkmaktadır.

Davacı Lehine Vekâlet Ücreti: Kabul Edilen Kısım Üzerinden

Davanın kabul edilen kısmı, davacının haklı çıktığı alandır. Bu kısım üzerinden hesaplanan vekâlet ücreti davacı lehine hükmedilir ve davalı tarafından ödenir. Uygulamada "davacı lehine vekâlet ücreti" olarak anılan bu kalem, kabul edilen tutarın kademeli dilimler aracılığıyla işlenmesi ve alt/üst sınır kontrollerinden geçirilmesiyle elde edilir.

Davacı avukatı açısından bu tutar, müvekkiliyle arasındaki akdi ücret dışında ayrıca hak ettiği ve yasaca doğrudan kendisine ait olan bir gelirdir (Av.K. m.164/son). Müvekkil, bu tutarı avukattan talep edemez; avukat, bu tutarı müvekkilin akdi ücretten mahsup edemez.

Davalı Lehine Vekâlet Ücreti: Reddedilen Kısım Üzerinden

Davanın reddedilen kısmı, davalının haklı çıktığı alandır. Bu kısım üzerinden hesaplanan vekâlet ücreti davalı lehine hükmedilir ve davacı tarafından ödenir. Özellikle tazminat davalarında bilirkişi raporuyla belirlenen tutarın talep edilen miktarın altında kalması sık karşılaşılan bir senaryodur; bu durumda reddedilen kısım için davalı avukatı vekâlet ücretine hak kazanır.

Aynı şekilde, bu tutar da davalı avukatına aittir ve davalı müvekkilin borcuna mahsup edilemez. Davalı zaten davayı kazandığı için bu tutar çoğunlukla net bir gelir kalemi olarak büro hesaplarına girer.

Özel Senaryo: AAÜT m.13/2'nin "Tavan Kısıtı" Kuralı

AAÜT m.13/2'nin ikinci cümlesi, kısmen ret hâlinde karşı taraf vekili yararına hükmedilecek ücretin davacı vekili lehine belirlenen ücreti geçemeyeceğini düzenlemektedir. Bu kural bazı senaryolarda davalı lehine hesaplanan ücrete ek bir tavan oluşturur.

Örneğin davacı lehine hesaplanan ücretin 8.000 TL, davalı lehine kademeli hesap sonucunun ise 10.000 TL olduğu bir senaryoda AAÜT m.13/2'nin bu kısıtlayıcı cümlesi devreye girer ve davalı lehine ücret 8.000 TL'ye indirilir. Bu araç söz konusu senaryoyu otomatik olarak kontrol eder ve sonuç satırında açıkça gösterir.

Kısmi Kabulde Yargılama Giderlerinin Paylaşımı

Vekâlet ücretinin yanı sıra yargılama giderleri de (dava harcı, tanık ücreti, bilirkişi ücreti, keşif giderleri, posta-tebligat giderleri) kısmi kabulde HMK m.326/2 uyarınca taraflar arasında oransal olarak paylaştırılır. Paylaştırma oranı, genellikle kabul edilen tutarın toplam dava değerine oranıdır. Dolayısıyla kısmi kabulde hem vekâlet ücretleri hem de yargılama giderleri aynı oransal mantıkla iki yöne akar.

Bu durum, kısmi kabulün hem maddi hem de usul hukuku açısından karmaşık bir hesaplama yapısı doğurduğunu göstermektedir. Avukatın her iki kalemi doğru biçimde planlaması, müvekkile sunulan bütçe tahmininin sağlığı açısından kritiktir.

Kararın İnfazı Aşamasında İki Yönlü Ücret

Kısmi kabul kararında iki yönlü vekâlet ücreti ayrı ayrı hüküm altına alınır. İcra aşamasında bu iki ücret birbirinden bağımsız takip konusu yapılabilir:

• Davacı avukatı, davalı aleyhine asıl alacakla birlikte kendi lehine hükmedilen vekâlet ücretini de icra takibine koyabilir.
• Davalı avukatı ise davacı aleyhine kendi lehine hükmedilen vekâlet ücretini ayrı bir icra takibiyle tahsil edebilir.
• İki tarafın ücretleri birbirinden takas veya mahsup edilmeksizin bağımsız icraya konulur.

Uygulamada zaman zaman karşılıklı avukatların vekâlet ücretlerini anlaşarak mahsup etme yoluna gittiği görülse de bu uygulama hukuken otomatik değildir ve açık bir mutabakat gerektirir.

Sık Karşılaşılan Hesaplama Hataları

Kısmi kabul vekâlet ücreti hesaplamasında pratikte yapılan başlıca hatalar şunlardır:

• Tek yönlü hesap: Yalnızca kabul edilen kısım için davacı lehine ücret hesaplayıp reddedilen kısım için davalı lehine ücret hesaplamayı unutmak.
• Toplam değer üzerinden tek hesap: Kademeli hesabı kabul/ret ayrımı yapmaksızın toplam dava değeri üzerinden tek seferlik yapmak; bu yöntem her iki kalem için de hatalı sonuç verir.
• Alt sınır kontrolünü atlamak: Maktu ücret tabanının altında kalan kademelere ilişkin sonuçları olduğu gibi kullanmak; bu durum hükmedilen ücretin tarifenin altında kalmasına neden olur.
• m.13/2 tavan kısıtını gözardı etmek: Davalı lehine ücretin davacı lehine ücreti aşamayacağı kuralını uygulamayı ihmal etmek.

Bu araç söz konusu hataların tamamını otomatik olarak önlemekte ve hesaplama dökümleri satırında yapılan her sınır kontrolünü açıkça göstermektedir.

Kimler Bu Aracı Kullanmalıdır?

Kabul-ret oranına göre vekâlet ücreti hesaplama aracı öncelikle şu kişilere hitap etmektedir:

• Avukatlar: Dava öncesinde müvekkile sunulacak bütçe tahmininde, dava sonrasında kararın icrası öncesinde doğru ücret tespitinde.
• Hukuk büroları: Kısmi kabul kararlarında faturalandırma ve tahsilat planlamasında.
• Hâkimler ve yazı işleri müdürleri: Karar gerekçelerinde ücrete ilişkin hesaplama kontrolünde.
• Müvekkiller: Dava sonucunda gerçekte ne kadar alacaklarını ve ne kadar ödeyeceklerini anlamak için.

Her senaryo için hesaplama dökümü tam şeffaflıkla gösterilmekte; hangi kademede hangi oranın uygulandığı, hangi sınır kontrolünün devreye girdiği ve nihai rakamların nasıl oluştuğu satır satır açıklanmaktadır.