İcra ve İflas
Haczedilebilirlik ve Haciz Oranı Kontrol Asistanı
Her gelir ve mal haczedilemez: İİK m.82 haczi caiz olmayan malları, m.83 kısmen haczedilebilen gelirleri sayar; 5510 s.K. m.93 SGK gelir ve aylıklarını, 4447 s.K. m.50/son işsizlik ödeneğini ayrıca korur. Bu asistan, seçtiğiniz gelir/mal türü için haczedilebilirlik kuralını, oranı ve istisnaları yasal dayanağıyla gösterir; maaş seçildiğinde 1/4 haczedilebilir kısmı kuruş hassasiyetiyle hesaplar.
Sorular
Sık sorulanlar
Emekli aylığı hangi hâllerde haczedilebilir?
5510 s.K. m.93 uyarınca SGK gelir, aylık ve ödenekleri yalnız iki hâlde haczedilebilir: NAFAKA borçları ve SGK'nın kendi prim/alacakları. Bunlar dışında ancak borçlunun icra dairesinde, haciz talebinden sonra verdiği MUVAFAKATLE haciz mümkündür; önceden verilmiş muvafakat geçersizdir.
Bankaya yatan maaş da 1/4 korumasından yararlanır mı?
Uygulamada tartışmalıdır. Bir görüşe göre maaş hesaba yatmakla mevduata dönüşür ve tamamen haczedilebilir; ağırlıklı uygulamada ise maaş olarak yattığı ispatlanan kısım İİK m.83 korumasını sürdürür ve 1/4'ü aşan blokeye karşı şikâyet yoluna gidilebilir. Emekli aylığının yattığı hesapta 5510 m.93 koruması devam eder.
Meskeniyet itirazı (şikâyeti) nasıl ve ne sürede yapılır?
Haline münasip evin haczedilemeyeceği (İİK m.82/12) kendiliğinden gözetilmez; borçlunun haczi öğrenmesinden itibaren 7 GÜN içinde icra mahkemesine şikâyet yoluyla ileri sürmesi gerekir. Mahkeme evin "haline münasip" olup olmadığını değerlendirir; aşan değerde ev satılıp uygun ev bedeli borçluya bırakılır.
Maaşın 1/4'ünden fazlası hiç kesilemez mi?
İki istisna vardır: nafaka alacaklarında sınır uygulanmaz (cari nafaka öncelikle ve sınırsız kesilir) ve borçlu daha yüksek orana MUVAFAKAT edebilir. Ayrıca borçlu ve ailesinin geçimi için zorunlu kısım her hâlde korunur; hâkim bu ölçüyü somut olaya göre belirler.
Haczedilemez Mal ve Haklar
İcra hukuku her varlığın haczedileceğini öngörmez; İİK m.82 ve devamı belirli mal ve hakların haczedilemeyeceğini düzenler. Bu koruma, borçlunun asgari geçim düzeyini sağlamak amacıyla getirilmiştir.
Temel Haczedilemez Varlıklar
- Maaş ve ücret: Net maaşın en fazla 1/4'ü haczedilebilir (İİK m.83). Asgari ücretin altındaki maaş tamamen haczedilemez.
- Emekli maaşı: Borçlunun rızası olmadan haczedilemez (5510 s.K. m.93). Borçlu onay verirse haczedilebilir.
- Nafaka alacağı: Borçluya hükmedilen nafaka, üçüncü kişi alacaklarına karşı korunmuştur.
- İşsizlik ödeneği: 4447 s.K. kapsamında korunan tutar.
- Konut (mesken): Borçlunun hâlihazırda oturduğu evin meskeniyet şikâyetiyle korunması mümkündür.
Kısmi Haciz Hâlleri
Bazı varlıklar tamamen değil kısmen haczedilebilir. Maaş haczi bunun en yaygın örneğidir: 1/4 hacze açık, 3/4'ü korunmuştur. Bu araç seçilen varlık türüne göre haczedilebilirlik durumunu açıklar.
Meskeniyet Şikâyeti
Borçlu, haczedilen taşınmazın kendisi ve ailesinin geçimini sağladığı mesken olduğunu ileri sürerek icra mahkemesinde meskeniyet şikâyetinde bulunabilir (İİK m.82/12). Bu hak mutlak değildir; belirli koşulların sağlanması gerekir.
Bu araç yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; hukuki tavsiye veya taahhüt niteliği taşımaz. Kesin sonuç için bir avukata danışınız.
Bu Hesaplama Araçları Muhlet.com.tr altyapısı kullanılarak geliştirilmiştir.