Türk aile hukuku ve boşanma davalarında tarihi bir dönüm noktasına girildi. Kamuoyunda yıllardır büyük tartışmalara neden olan, eşlerin boşanma sonrası ömür boyu mali yükümlülük altına girmesine yol açan süresiz nafaka uygulaması, Anayasa Mahkemesi (AYM) tarafından iptal edildi.
4 Haziran 2026 tarihli Genel Kurul toplantısında alınan bu karar, milyonlarca nafaka yükümlüsünü ve boşanma aşamasındaki çiftleri yakından ilgilendiriyor. Peki, AYM’nin süresiz nafaka iptal kararının detayları nelerdir? Bundan sonra süreç nasıl işleyecek ve yeni nafaka yasası ne zaman yürürlüğe gelecek? İşte güncel gelişmeler ışığında yeni nafaka hukuku rehberi.
AYM Süresiz Nafaka İptal Kararı Hangi Maddeyi Kapsıyor?
İptal istemi, Antalya 12. Aile Mahkemesi tarafından bakılmakta olan bir boşanma davası sürecinde yapılmıştı. Yerel mahkeme, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) “Yoksulluk Nafakası” başlıklı 175. maddesinde yer alan “…süresiz olarak…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğunu ileri sürerek yüksek mahkemeye başvurdu.
Yüksek Mahkeme heyeti, yaptığı esastan inceleme neticesinde yoksulluk nafakasının ucu açık ve süresiz bir şekilde uygulanmasını mülkiyet hakkı, ölçülülük ilkesi ve adalet duygusu yönünden değerlendirerek oy çokluğuyla iptal edilmesine karar verdi.
TMK Madde 175/1: “Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir.”
İşte bu maddede yer alan “süresiz olarak” ibaresi anayasaya aykırı bulunmuştur.
İptal Kararı Hemen mi Yürürlüğe Girecek? (9 Ay Detayı)
AYM, kararın resmi gazetede yayımlanmasından itibaren doğacak hukuki boşluğun önüne geçebilmek ve kanun koyucuya (TBMM) yeni bir düzenleme yapma fırsatı tanımak amacıyla iptal hükmünün 9 ay sonra yürürlüğe girmesine karar verdi.
Bu durum şu anlama geliyor:
- Mevcut Davalar: Kararın yürürlüğe gireceği tarihe kadar mahkemeler mevcut kanun hükmünü uygulamaya devam edebilir ancak hakimler takdir yetkilerini kullanırken bu tarihi iptal kararını göz önünde bulunduracaktır.
- TBMM’nin Rolü: Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM), önümüzdeki 9 aylık süreçte yoksulluk nafakasının sınırlarını, kriterlerini ve üst limitlerini belirleyen yeni bir yasa tasarısı hazırlayıp yasalaştırmak zorundadır.
Yeni Nafaka Düzenlemesi Nasıl Olacak? Masadaki Senaryolar
Süresiz nafakanın iptal edilmesi, nafaka kurumunun tamamen ortadan kalktığı anlamına gelmez. Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek kusursuz veya daha az kusurlu eşe yine nafaka bağlanacaktır; ancak bu nafaka artık “süresiz” olamayacaktır.
Adalet Bakanlığı ve TBMM komisyonlarında daha önce de tartışılan ve önümüzdeki aylarda yasalaşması beklenen yeni nafaka modelinde şu kriterlerin öne çıkması bekleniyor:
- Evlilik Süresine Göre Kademeli Nafaka: 1-2 yıl gibi kısa süren evliliklerde nafaka süresinin evlilik süresiyle sınırlandırılması ya da maksimum 3-5 yıl gibi tavan süreler konulması planlanıyor.
- Çocuk Durumu ve Yaş Kriteri: Uzun süren evliliklerde, ortak çocukların varlığı, eşin yaşı ve yeniden iş bulma imkanları göz önünde bulundurularak daha esnek ve adil süre sınırları getirilecektir.
- Tazminat ve Fon Çözümleri: Süreli nafaka bittikten sonra da yoksulluğu devam eden eşler için devlet destekli fonlar veya toplu tazminat formülleri üzerinde durulmaktadır.
Mevcut Ödenen Süresiz Nafakalar Ne Olacak?
En çok merak edilen konulardan biri de hâlihazırda ödenmekte olan eski nafakaların durumudur. AYM kararları ilkesel olarak geriye yürümez. Ancak, yeni yasa yürürlüğe girdikten sonra, geçmişte süresiz nafaka yükümlülüğü altına girmiş olan kişilerin, nafakanın uyarlanması, süre sınırına çekilmesi veya kaldırılması talebiyle Aile Mahkemelerinde yeni davalar açabilmesinin önü açılacaktır. Yeni çıkacak kanundaki geçici maddeler bu geçiş sürecini netleştirecektir.
ÖNEMLİ UYARI: Müşterek çocuklara ödenen iştirak nafakasına ilişkin bir düzenleme değildir. Anayasa mahkemesi eski eşe ödenen yoksulluk nafakasına ilişkin süresiz ibaresini anayasa aykırı bulmuştur.
Özetle
Anayasa Mahkemesi’nin 4 Haziran 2026 tarihli kararı ile Türkiye’de “ömür boyu nafaka” dönemi resmen kapanmıştır. Kanun koyucuya tanınan 9 aylık süre içerisinde TBMM, tarafların haklarını koruyan, adil ve süreli yeni bir yoksulluk nafakası modelini yasalaştıracaktır. Hak kaybına uğramamak ve yeni mevzuata uyum sağlamak adına bu süreçte uzman bir aile hukuku avukatı ile çalışmak büyük önem arz etmektedir.