İdare ve Vergi Yargısı
Tam Yargı Davası Süre ve Usul Hesaplama
İdarenin işlem veya eylemleri nedeniyle hakları ihlâl edilenler tam yargı (tazminat) davası açabilir. İdari işlemden doğan zararlarda dava, iptal davasıyla birlikte veya işleme karşı süresi içinde ayrıca 60 gün içinde açılabilir (İYUK m.12). İdari eylemden doğan zararlarda ise dava açmadan önce, eylemin öğrenilmesinden itibaren 1 YIL ve her hâlde eylem tarihinden itibaren 5 YIL içinde idareye başvurularak hakkın yerine getirilmesi istenir; isteğin reddi veya 30 günlük cevap süresinin cevapsız geçmesi (zımni ret) üzerine 60 gün içinde dava açılır (m.13). Bu araç her iki akışın kesin tarihlerini adli tatil uzaması dahil hesaplar.
Sorular
Sık sorulanlar
İdari eylemden doğan zararda neden önce idareye başvurmak zorunlu?
İYUK m.13 uyarınca idari eylemlerden hakları ihlâl edilenlerin, dava açmadan önce bu eylemleri yazılı bildirim üzerine veya başka suretle öğrendikleri tarihten itibaren 1 yıl ve her hâlde eylem tarihinden itibaren 5 yıl içinde ilgili idareye başvurarak haklarının yerine getirilmesini istemeleri gereklidir. Bu başvuru yapılmadan doğrudan açılan dava, idari merci tecavüzü nedeniyle dilekçenin idareye tevdiine yol açar.
Tazminat miktarı bu araçla neden hesaplanmıyor?
Tam yargı davasında tazminat tutarı; zararın niteliğine, kusur durumuna, aktüerya hesabına ve delillere göre yargılama sırasında BİLİRKİŞİ incelemesiyle belirlenir. Dava, belirsiz alacak biçiminde harca esas bir miktar üzerinden açılabilir; İYUK m.16/4 uyarınca miktar, nihai karar verilinceye kadar bir defaya mahsus artırılabilir (ıslah benzeri). Bu araç yalnız süre ve usul hesabı yapar.
Zımni ret hâlinde dava süresi ne zaman başlar?
İdareye yapılan başvuruya 30 gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır (İYUK m.10/2 — 7331 s.K. ile 60 günden 30 güne indirilmiştir). Bu tarihten veya isteğin açıkça reddine ilişkin işlemin tebliğinden itibaren 60 gün içinde tam yargı davası açılmalıdır (m.13/1).
İdari işlemden doğan zararda dava seçenekleri nelerdir?
İlgililer; haklarını ihlâl eden idari işleme karşı (1) doğrudan tam yargı davası, (2) iptal ve tam yargı davasını birlikte, (3) önce iptal davası açıp bu davanın karara bağlanması üzerine kararın veya kanun yollarına başvurulmuşsa verilecek kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde tam yargı davası açabilirler (İYUK m.12).
Bu araç yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; hukuki tavsiye veya taahhüt niteliği taşımaz. Kesin sonuç için bir avukata danışınız.