Tazminat ve Sigorta
Hatır Taşıması ve Müterafik Kusur İndirimi Hesaplayıcı
Trafik kazası tazminatlarında iki takdiri indirim sık uygulanır: zarar görenin ortak kusuru varsa MÜTERAFİK (bölüşük) KUSUR indirimi (TBK m.52) ve yolculuk karşılıksız hatır için yapılmışsa HATIR TAŞIMASI indirimi (TBK m.51). Yerleşik Yargıtay uygulamasında hatır taşımasında %20 civarında indirim yaygın eğilimdir; bu kanuni bir oran değildir ve hâkim takdirindedir (%10-25 aralığı görülür). İndirimler sırayla uygulanır: önce müterafik kusur indirimi, sonra kalan tutar üzerinden hatır indirimi. Bu araç iki adımı da kuruş hassasiyetiyle gösterir; sonuç TAHMİNİDİR.
Sorular
Sık sorulanlar
Hatır taşıması nedir; indirim neden yapılır?
Hatır taşıması, sürücü/işletenin bir menfaat karşılığı OLMAKSIZIN, salt hatır için yolcu taşımasıdır (arkadaşını evine bırakmak gibi). Taşıma karşılıksız olduğundan Yargıtay, TBK m.51 uyarınca hakkaniyet gereği tazminattan takdiren indirim yapılmasını kabul eder; uygulamada %20 civarı yaygındır ancak oran hâkim takdirindedir.
Müterafik (bölüşük) kusura hangi durumlar örnektir?
Zarar görenin zararın doğmasına veya artmasına katkısıdır: emniyet kemeri/kask takmamak, alkollü olduğunu bildiği sürücünün aracına binmek, aşırı hızlı gidildiğini bile bile yolculuğa devam etmek gibi. TBK m.52 uyarınca tazminattan bu kusur oranında indirim yapılır.
İndirimler hangi sırayla uygulanır?
Yerleşik uygulamada önce MÜTERAFİK KUSUR indirimi tazminattan düşülür; HATIR indirimi, kalan tutar üzerinden uygulanır. Sıra sonucu etkiler: 100.000 TL tazminatta %20 müterafik + %20 hatır, toplamda %40 değil %36 indirim demektir (100.000 → 80.000 → 64.000 TL).
Hatır indirimi her hatır yolculuğunda zorunlu mu?
Hayır. İndirim, hâkimin TAKDİRİNDEDİR; somut olayın özelliklerine göre indirim yapılmayabilir veya farklı oranda yapılabilir. Yakın akrabalık, ortak menfaat (birlikte işe gitme gibi) bulunan hâllerde Yargıtay hatır taşıması saymayabilir; zorunlu trafik sigortacısına karşı taleplerde hatır indirimi uygulanıp uygulanmayacağı da tartışmalıdır.
Bu araç yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; hukuki tavsiye veya taahhüt niteliği taşımaz. Kesin sonuç için bir avukata danışınız. Sonuç, varsayımlara dayalı TAHMİNİ bir aralıktır; kesin karar yetkili merci/hâkim takdirindedir.