Ceza ve İnfaz
Çocuk Fail Yaş İndirimi Hesaplama
Türk Ceza Kanunu m.31, fiili işlediği sırada çocuk olan failler için kademeli bir sorumluluk rejimi öngörür: on iki yaşını doldurmamış çocukların ceza sorumluluğu yoktur (m.31/1). 12-15 yaş grubunda olup işlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayabilen çocuklarda ağırlaştırılmış müebbet yerine 12-15 yıl, müebbet yerine 9-11 yıl hapis verilir; diğer cezaların yarısı indirilir ve ceza yedi yıldan fazla olamaz (m.31/2). 15-18 yaş grubunda ağırlaştırılmış müebbet yerine 18-24 yıl, müebbet yerine 12-15 yıl hapis verilir; diğer cezaların üçte biri indirilir ve ceza on iki yıldan fazla olamaz (m.31/3). Bu araç, yaş grubu ve ceza türüne göre indirimli cezayı veya ceza aralığını hesaplar.
Sorular
Sık sorulanlar
12 yaşından küçük çocukların ceza sorumluluğu var mıdır?
Hayır. Fiili işlediği sırada on iki yaşını doldurmamış olan çocukların ceza sorumluluğu yoktur; bu kişiler hakkında ceza kovuşturması yapılamaz, ancak çocuklara özgü güvenlik tedbirleri uygulanabilir (TCK m.31/1).
12-15 yaş grubunda her çocuğa ceza verilir mi?
Hayır. 12-15 yaş grubundaki çocuğa ceza verilebilmesi için, işlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama ve davranışlarını yönlendirme yeteneğinin yeterince gelişmiş olması gerekir; bu husus adli rapor ve mahkeme değerlendirmesiyle tespit edilir. Algılama yeteneği yoksa ceza sorumluluğu doğmaz, yalnız çocuklara özgü güvenlik tedbirleri uygulanır (TCK m.31/2).
İndirim sonrası ceza üst sınırı nedir?
12-15 yaş grubunda süreli hapis cezalarının yarısı indirilir ve bu hâlde her fiil için verilecek hapis cezası yedi yıldan fazla olamaz (TCK m.31/2). 15-18 yaş grubunda cezaların üçte biri indirilir ve ceza on iki yıldan fazla olamaz (m.31/3). Bu araç üst sınır denetimini otomatik uygular.
Yaş küçüklüğü zamanaşımını da etkiler mi?
Evet. Fiili işlediği sırada 12-15 yaş grubunda olan çocuklarda zamanaşımı sürelerinin yarısı, 15-18 yaş grubunda olanlarda üçte ikisi uygulanır (TCK m.66/2, m.68/2). Zamanaşımı hesabı için "Dava ve ceza zamanaşımı" aracını kullanabilirsiniz.
Bu araç yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; hukuki tavsiye veya taahhüt niteliği taşımaz. Kesin sonuç için bir avukata danışınız.