Tüketici Hukuku
Ayıplı Mal Seçimlik Hak ve Süre Asistanı
Satın aldığınız mal ayıplı çıktıysa 6502 sayılı Kanun m.11 size DÖRT seçimlik hak tanır: sözleşmeden dönme, bedel indirimi, ücretsiz onarım ve ayıpsız misliyle değişim. Bu haklardan dilediğinizi kullanabilirsiniz; ancak ücretsiz onarım veya değişim, satıcı için orantısız güçlük doğuruyorsa sınırlanabilir (m.11/3). Ayıplı maldan sorumluluk, malın teslim tarihinden itibaren taşınırlarda 2 YIL, konut veya tatil amaçlı taşınmazlarda 5 YIL zamanaşımına tabidir; ikinci el taşınırlarda bu süre sözleşmeyle kısaltılabilir ama 1 yıldan az olamaz (m.12). Bu araç, teslim tarihine göre zamanaşımının son gününü hesaplar ve bugüne göre kalan süreyi gösterir.
Sorular
Sık sorulanlar
Ayıp hile ile gizlenmişse süre yine de dolar mı?
Hayır. Ayıp, satıcının AĞIR KUSURU veya HİLESİ ile gizlenmişse satıcı zamanaşımı hükümlerinden yararlanamaz (6502 s.K. m.12/3). Bu durumda 2/5 yıllık süreler dolmuş olsa bile seçimlik haklarınızı kullanabilirsiniz.
Onarım veya değişim talebim her zaman kabul edilmek zorunda mı?
Hayır. Ücretsiz onarım veya ayıpsız misliyle değişim hakları, bu talebin satıcı için ORANTISIZ güçlükleri beraberinde getirecek olması hâlinde sınırlanabilir (m.11/3). Orantısızlığın belirlenmesinde malın ayıpsız değeri, ayıbın önemi ve diğer seçimlik hakka başvurunun tüketici açısından sorun teşkil edip etmeyeceği dikkate alınır. Bu hâlde bedel indirimi veya sözleşmeden dönme hakları kullanılabilir.
Onarım veya değişim ne kadar sürede yapılmalı?
Ücretsiz onarım veya ayıpsız misliyle değişim talebinin satıcıya, üreticiye veya ithalatçıya yöneltilmesinden itibaren azami 30 İŞ GÜNÜ, konut ve tatil amaçlı taşınmazlarda 60 İŞ GÜNÜ içinde yerine getirilmesi zorunludur (6502 s.K. m.11/4).
Gizli ayıpta ispat yükü kimde?
Teslim tarihinden itibaren 6 AY içinde ortaya çıkan ayıpların teslim anında var olduğu KABUL EDİLİR; bu durumda ayıbın teslimden sonra doğduğunu ispat yükü satıcıdadır (6502 s.K. m.10/1). 6 aydan sonra ortaya çıkan gizli ayıpta ise ayıbın teslim anında mevcut olduğunu tüketici ispatlar.
Onarım ve değişim talebini üreticiye de yöneltebilir miyim?
Evet. Ücretsiz onarım ve ayıpsız misliyle değişim hakları üretici veya ithalatçıya karşı da kullanılabilir; satıcı, üretici ve ithalatçı bu hakların yerine getirilmesinden müteselsilen sorumludur (6502 s.K. m.11/2).
Bu araç yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; hukuki tavsiye veya taahhüt niteliği taşımaz. Kesin sonuç için bir avukata danışınız.