Tazminat ve Sigorta
Pert-Total Hasar ve Sovtaj Tazminatı Hesaplayıcı
Ekonomik pert-total, trafik kazasında hasar gören aracın onarım bedelinin, kaza öncesi rayiç (piyasa) değerinin belirli bir oranını (uygulamada genellikle %70 ve üzeri) aşması hâlinde aracın tam hasarlı (pert) sayılmasıdır. Bu durumda ödenecek tazminat, aracın kaza öncesi rayiç değerinden sovtaj (hurda/kalıntı) değerinin düşülmesiyle bulunur (6098 s. TBK m.49 vd.; 2918 s. KTK). Bu araç, onarım bedelini rayiç değerle karşılaştırarak pert olup olmadığını belirler ve tazminatı (rayiç − sovtaj) olarak TAHMİNİ verir; kesin karar eksper/bilirkişi raporuna tabidir.
Sorular
Sık sorulanlar
Araç ne zaman pert (total) sayılır?
Uygulamada, onarım bedelinin aracın kaza öncesi rayiç değerine oranı belirli bir eşiği (genellikle %70 ve üzeri) aşarsa araç ekonomik olarak pert sayılır; onarım ekonomik olmadığından tazminat, rayiç değerden sovtaj düşülerek ödenir. Eşik ve değerlendirme somut olayda eksper/bilirkişi tarafından belirlenir.
Sovtaj (hurda) değeri neden düşülüyor?
Pert olan araç tamamen değersiz değildir; hurda/kalıntı (sovtaj) olarak bir piyasa değeri taşır. Tazminat, malın gerçek zararını karşılamak için rayiç değerden bu sovtaj değeri düşülerek belirlenir; aksi hâlde zarar gören hem tazminatı hem de sovtajı alarak sebepsiz zenginleşir.
Sovtaj sigortalıya bırakılırsa ne olur?
Sovtaj (hasarlı araç kalıntısı) zarar görene/sigortalıya bırakılırsa, sigortacı/kusurlu taraf tazminattan sovtaj değerini düşerek öder; sovtajı devralmak isterse rayiç değerin tamamını ödeyip aracın hurdasını alır. Bu araç, sovtajın araç sahibinde kaldığı varsayımıyla (rayiç − sovtaj) hesabı yapar.
Pert (Toplam Hasar) Hesaplaması Nedir?
Trafik kazasında araç hasarı, onarım maliyetinin piyasa değerini belirli bir orana aşması halinde araç "pert" (ekonomik toplam hasar) olarak nitelendirilir. Türkiye uygulamasında onarım maliyetinin araç piyasa değerinin %70'ini geçmesi durumunda pert tespiti yapılır.
Pert Tazminatı Formülü
Pert tazminatı = Araç piyasa değeri (rayiç) − Hurda değeri (sovtaj). Onarım gideri verilmişse araç otomatik olarak kontrol edilir:
- Onarım / Rayiç ≤ %70 → Pert değil, onarım tazminatı uygulanır
- Onarım / Rayiç > %70 → Pert, piyasa değerinden hurda değeri düşülerek tazminat ödenir
Rayiç Değer Tespiti
Rayiç değer; sigorta ekspertizi, yetkili servis kaydı veya ikinci el piyasası esas alınarak belirlenir. Hurda değeri ise hurdacı teklifi veya sigorta sovtaj değerlendirmesiyle tespit edilir. Bu araç kullanıcı tarafından girilen değerleri esas alır; ekspertiz yerine geçmez.
Bu araç yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; hukuki tavsiye veya taahhüt niteliği taşımaz. Kesin sonuç için bir avukata danışınız. Sonuç, varsayımlara dayalı TAHMİNİ bir aralıktır; kesin karar yetkili merci/hâkim takdirindedir.
Bu Hesaplama Araçları Muhlet.com.tr altyapısı kullanılarak geliştirilmiştir.