Marka Yenileme ve Son Gün Hesaplama

Marka Yenileme ve Son Gün Hesaplama

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 23. maddesi uyarınca tescilli bir markanın koruma süresi 10 yıl olup başvuru tarihinden itibaren işlemeye başlar. Süre sonunda markanın korumasının devam etmesi için yenileme başvurusu yapılması zorunludur. Marka hakkı, onar yıllık dönemler hâlinde sınırsız sayıda yenilenebileceğinden, süreçlerin doğru takip edilmesi son derece önem taşımaktadır.

Marka Koruma Süresinin Başlangıcı ve Hesaplanması

SMK m.23/1 uyarınca koruma süresi, tescil tarihinden değil başvuru tarihinden itibaren hesaplanır. Bu ayrım pratikte kritik bir öneme sahiptir: tescil işlemi, başvurudan aylar sonra tamamlanabilir; ancak 10 yıllık koruma süresi başvuru günü başlar. Yenileme dönemleri de bu tarihe göre onar yıllık dilimler hâlinde sıralanır.

Örneğin 15 Mart 2015 tarihinde başvurulan ve 2016 yılında tescil edilen bir markanın ilk koruma süresi 15 Mart 2025'te sona erer; yenileme pencereleri de bu tarih esas alınarak hesaplanır.

Yenileme Pencereleri: Normal ve Ek Ücretli Dönem

SMK m.23/2, yenileme için iki ayrı pencere öngörmektedir:

• Normal yenileme penceresi: Koruma süresinin sona erdiği tarihten önceki 6 aylık dönemdir. Bu dönemde yapılan yenileme başvurusu standart yenileme ücretine tabidir.
• Ek ücretli yenileme penceresi: Koruma süresinin sona ermesinin ardından açılan 6 aylık ek süredir. Bu dönemde yenileme yapılabilir; ancak ek ücret ödenmesi zorunludur. Bu pencere de kaçırılırsa marka hakkı sona erer ve geri getirilmesi mümkün olmaz.

Her iki penceredeki ücretlerin tutarları TÜRKPATENT ücret tarifesinde belirlenmekte ve her yıl güncellenmektedir. Güncel tutarlar için turkpatent.gov.tr adresindeki marka işlem ücretleri tablosuna başvurulması gerekir.

Yenileme Yapılmamasının Hukuki Sonuçları

Hem normal hem de ek ücretli yenileme penceresi kaçırılırsa SMK m.28/1-a uyarınca marka hakkı kendiliğinden sona erer. Bu durumun doğurduğu sonuçlar ağırdır:

• Markayı kullanan işletme, rakipleri tarafından aynı veya benzer işareti tescil ettirme riskiyle karşılaşabilir.
• Sona eren markanın yeniden korunması ancak yeni bir tescil başvurusuyla mümkündür; bu süreçte yeni bir inceleme yapılır ve önceki başvuru tarihinden kaynaklanan öncelik hakkı artık geçerli olmaz.
• Yeniden başvuru sürecinde, aynı veya benzer bir marka üçüncü kişilerce tescil edilmiş olabilir; bu durumda işareti kullanma hakkı kalıcı olarak yitirilir.

Yenileme Başvurusunda Sınıf Kapsamı

Yenileme başvurusu, orijinal tescildeki sınıfların tamamı veya yalnızca bir kısmı için yapılabilir. Artık kullanılmayan sınıfların yenileme kapsamına dahil edilmemesi gereksiz maliyeti önler. Bununla birlikte, kullanılan sınıfların yenileme dışında bırakılması o kapsamdaki korumayı sona erdirir. Yenileme kararının işletmenin güncel ticari faaliyetleri gözetilerek alınması önerilir.

Marka Portfolyosu Yönetiminde Takvim Takibinin Önemi

Birden fazla markası bulunan işletmeler veya hukuk büroları için yenileme tarihlerinin sistematik biçimde takip edilmesi büyük önem taşır. Yenileme tarihlerini kaçırmak, marka hakkının geri alınamaz biçimde yitirilmesine yol açabilir. Bu nedenle:

• Her markanın başvuru tarihi ve koruma bitiş tarihi merkezi bir kayıtta tutulmalıdır.
• Normal yenileme penceresinin başlangıcından en az üç ila altı ay önce hatırlatma sistemleri kurulmalıdır.
• Birden fazla ülkede tescilli markaların bulunması hâlinde her ülkenin yenileme tarihleri ayrı ayrı izlenmelidir; çünkü uluslararası marka yenileme koşulları ve süreleri ülkeden ülkeye farklılık gösterir.
• Madrid Protokolü kapsamındaki uluslararası tescillerde yenileme, merkezi olarak WIPO nezdinde yapılabilmekte; bu durum süreç yönetimini kolaylaştırmaktadır.

Uluslararası Marka Yenileme ve Madrid Protokolü

Türkiye'de tescilli olan markaların Madrid Protokolü kapsamında uluslararası tescili de mevcutsa, uluslararası tescilin yenilenmesi WIPO nezdinde yapılır. WIPO, uluslararası tescili merkezi biçimde yönetir ve tüm üye ülkeler için tek yenileme başvurusu yeterlidir. Ancak ulusal ve uluslararası tescillerin koruma bitiş tarihleri farklılaşabileceğinden her ikisinin ayrı ayrı takip edilmesi şarttır.

Yenileme Sürecine İlişkin Sık Sorulan Sorular

Yenileme süresi geçerse marka kaybedilir mi? Ek 6 aylık süre de geçirilirse tescil kesin olarak sona erer. Süresi dolan bir markanın yeniden tescil için yeni başvuru yapılması gerekir; bu durumda öncelik hakkı kaybedilebilir ve başvuru yeniden incelemeye tabi tutulur.

Marka yenileme ücretleri her yıl değişir mi? Evet; resmi ücretler TÜRKPATENT tarafından yeniden değerleme oranıyla periyodik olarak güncellenmektedir. Yenileme öncesinde güncel tarife mutlaka teyit edilmelidir.

Marka daha önce yenilendiyse hesap nasıl yapılır? Marka daha önce yenilendiyse, bir sonraki dönemin bitiş tarihi hesabında en son yenileme döneminin başlangıç tarihini esas almak gerekir. Bu araçta bu durumda en son yenileme döneminin başlangıç tarihini başvuru tarihi olarak girebilirsiniz.

Normal yenileme penceresinde başvuru zorunlu mu? Zorunlu değil; ek ücretli pencerede de yenileme yapılabilir. Ancak ek ücretin kaçınılmaz maliyeti ve sürenin geçirilmesi hâlinde doğacak hak kaybı riski gözetilerek normal pencerede başvurulması kuvvetle önerilir.