Hâkim, Savcı ve Bilirkişi

İddianame Zorunlu Unsur Kontrol

İddianame, kamu davasının açıldığı ve yargılamanın sınırlarını belirleyen temel belgedir. CMK m.170 uyarınca iddianamede bulunması ZORUNLU unsurlar tek tek sayılmıştır: şüphelinin kimliği, müdafi, mağdur/suçtan zarar gören, yüklenen suç ve uygulanacak kanun maddeleri, suçun işlendiği yer-tarih-zaman, deliller, şüphelinin tutukluluk durumu, olayların delillerle ilişkilendirilerek açıklanması ve cezalandırma talebi. Mahkeme, iddianameyi CMK m.174'te sayılan hâllerde (unsur eksikliği vb.) İADE edebilir. Bu araç, iddianameyi unsur unsur denetleyerek iade riskini önceden görmenizi sağlar.

Şüphelinin kimliği (T.C. kimlik no dâhil) * CMK m.170/3-a

Varsa müdafiin kimliği * CMK m.170/3-b

Maktul, mağdur veya suçtan zarar görenin kimliği * CMK m.170/3-c

Mağdurun veya suçtan zarar görenin vekili/kanuni temsilcisi * CMK m.170/3-d

Açıklanmasında sakınca olmayan ihbar/şikâyeti yapan kişilerin kimliği * CMK m.170/3-e

Şikâyetin yapıldığı tarih * CMK m.170/3-f

Yüklenen suç ve uygulanması gereken kanun maddeleri * CMK m.170/3-g

Yüklenen suçun işlendiği yer, tarih ve zaman dilimi * CMK m.170/3-h

Suçun delilleri * CMK m.170/3-i

Şüphelinin tutuklu olup olmadığı; tutukluysa gözaltı/tutuklama tarihleri * CMK m.170/3-j

Yüklenen suçu oluşturan olayların (mevcut delillerle ilişkilendirilerek) açıklanması * CMK m.170/4

Şüphelinin cezalandırılması ve güvenlik tedbiri talebi * CMK m.170/6

Sorular

Sık sorulanlar

İddianame hangi hâllerde iade edilir?

CMK m.174 uyarınca mahkeme; iddianamenin CMK m.170'e aykırı olarak düzenlenmesi (zorunlu unsurların eksikliği), suçun sübutuna etki edeceği mutlak sayılan mevcut bir delil toplanmadan düzenlenmesi, ön ödeme/uzlaştırma/seri muhakeme usulü uygulanması gerektiği hâlde bunlara başvurulmadan düzenlenmesi durumunda iddianameyi Cumhuriyet başsavcılığına İADE eder. İade kararında eksik ve hatalı noktalar gösterilir.

İddianame iade süresi var mı?

Evet. CMK m.174 uyarınca mahkeme, iddianamenin verildiği tarihten itibaren on beş gün içinde iade kararı verebilir; bu süre içinde iade edilmezse iddianame KABUL EDİLMİŞ sayılır. İade kararına karşı Cumhuriyet savcısı itiraz edebilir.

Olayların açıklanması neden zorunlu?

CMK m.170/4 uyarınca iddianamede, yüklenen suçu oluşturan olaylar mevcut delillerle ilişkilendirilerek açıklanır. Bu, yargılamanın konusunu ve sanığın savunma yapacağı çerçeveyi belirler; hâkim iddianamede anlatılan fiil ve failden başkası hakkında karar veremez (CMK m.225 — davasız yargılama olmaz). Eksik/soyut anlatım iade sebebidir.

Kanun maddesinin yanlış gösterilmesi iade sebebi mi?

İddianamede uygulanması gereken kanun maddelerinin gösterilmesi zorunludur (m.170/3-g); ancak mahkeme suçun hukukî nitelendirmesiyle bağlı değildir (CMK m.226 — ek savunma hakkıyla). Maddenin hiç gösterilmemesi unsur eksikliği sayılabilirken, nitelendirme hatası tek başına her zaman iade sebebi olmayabilir; bu araç unsurun VARLIĞINI denetler.

Bu araç yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; hukuki tavsiye veya taahhüt niteliği taşımaz. Kesin sonuç için bir avukata danışınız.