Aile ve Miras
Değer Artış Payı Alacağı Hesaplama (TMK m.227)
Türk Medenî Kanunu m.227 uyarınca, eşlerden biri diğerine ait bir malın edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına hiç ya da uygun bir karşılık almaksızın katkıda bulunmuşsa; tasfiye sırasında o malın O ANDAKİ (tasfiye anındaki) değerine göre hesaplanan katkısı oranında ALACAK hakkına sahip olur. Yani katkı, malın sonraki değer artışından da pay alır. Katkı oranı, katkının malın katkı anındaki değerine bölünmesiyle bulunur; değer artış payı ise malın son değerinin bu oranla çarpımıdır. Bu araç, tek bir mala yapılan katkı için değer artış payını hesaplar.
Sorular
Sık sorulanlar
Değer artış payı ile katılma alacağı arasındaki fark nedir?
Katılma alacağı (m.236) bir eşin KENDİ edinilmiş mallarının artık değerinin yarısına ilişkindir. Değer artış payı (m.227) ise bir eşin DİĞER eşe ait belirli bir mala yaptığı katkının, o malın değer artışından pay almasına ilişkindir. Değer artış payı belirli bir mala bağlıdır ve katkı oranıyla hesaplanır; katılma alacağı ise tüm edinilmiş malların net tasfiyesine dayanır.
Mal değer kaybetmişse ne olur?
TMK m.227/2 uyarınca katkıda bulunulan mal daha önce elden çıkarılmışsa veya değer kaybetmişse, hâkim katılma alacağını hakkaniyete göre belirler; bu hâlde değer artışı yerine başlangıçtaki katkı miktarı esas alınabilir. Bu araç değer artışının olduğu (son değer ≥ katkı anı değeri) temel senaryoyu hesaplar.
Katkı oranı nasıl bulunur?
Katkı oranı, yapılan katkının malın KATKI ANINDAKİ değerine bölünmesiyle bulunur. Örneğin 500.000 ₺ değerindeki bir mala 100.000 ₺ katkı yapılmışsa oran %20'dir. Değer artış payı, malın son değerinin bu oranla çarpımıdır.
Sözleşmeyle değer artış payından vazgeçilebilir mi?
TMK m.227/3 uyarınca eşler yazılı bir anlaşmayla değer artışından pay almaktan vazgeçebilir veya oranı değiştirebilir. Böyle bir anlaşma yoksa kanuni oranlı hesap uygulanır.
Bu araç yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; hukuki tavsiye veya taahhüt niteliği taşımaz. Kesin sonuç için bir avukata danışınız. Sonuç, varsayımlara dayalı TAHMİNİ bir aralıktır; kesin karar yetkili merci/hâkim takdirindedir.