Hâkim, Savcı ve Bilirkişi
Temel Ceza (Alt/Üst Sınır) Oranlama Hesaplama
Hâkim, temel cezayı suçun kanunî tanımındaki ALT ve ÜST sınır arasında belirler (TCK m.61/1). Bu belirlemede fiilin işleniş biçimi, meydana gelen zarar veya tehlikenin ağırlığı, kastın veya taksirin yoğunluğu, failin güttüğü amaç ve saik gibi ölçütler dikkate alınır. Bu araç, girdiğiniz alt/üst sınır ve seçtiğiniz takdir konumuna (alt sınırdan, ortadan, üst sınıra yakın veya belirli bir oran) göre temel cezayı AY hassasiyetinde hesaplar. Formül: alt sınır + (üst sınır − alt sınır) × oran. Aralık içindeki oran hâkim takdirinde olduğundan, araç yalnızca aritmetiği gösterir; sonucun bireyselleştirilmesi mahkemeye aittir.
Sorular
Sık sorulanlar
Temel ceza nasıl belirlenir?
Hâkim, suçun kanunî tanımındaki alt sınır ile üst sınır arasında, TCK m.61/1'deki ölçütlere göre temel cezayı belirler. Bu ölçütler: fiilin işleniş biçimi, meydana gelen zarar veya tehlikenin ağırlığı, kastın veya taksirin yoğunluğu, failin güttüğü amaç ve saiktir. Belirleme gerekçeli olmalıdır; kararda hangi ölçütle alt sınırdan ne kadar uzaklaşıldığı gösterilir.
Bu araç kesin cezayı verir mi?
Hayır. Araç yalnızca ARİTMETİK yapar: girdiğiniz alt/üst sınır ve seçtiğiniz orana göre temel cezayı hesaplar. Aralık içindeki oran (alt sınırdan ne kadar uzaklaşılacağı) tamamen hâkimin takdirindedir ve gerekçeyle belirlenir. Sonuç, muhtemel bir temel ceza noktasını gösteren yardımcı bir hesaptır.
Temel cezadan sonra ne olur?
TCK m.61/4-5 uyarınca temel ceza belirlendikten sonra sırasıyla; teşebbüs, iştirak, zincirleme suç, haksız tahrik, yaş küçüklüğü, akıl hastalığı gibi kanunî artırım/indirim nedenleri ve son olarak takdiri indirim (m.62) uygulanır. Bu adımlar için "indirim/artırım matrisi" ve "zincirleme suç" araçlarını kullanabilirsiniz.
Alt sınır ile üst sınır neyi ifade eder?
Her suç için kanunda öngörülen cezanın en az (alt sınır) ve en çok (üst sınır) miktarıdır. Örneğin "beş yıldan on yıla kadar hapis" ifadesinde alt sınır 5 yıl, üst sınır 10 yıldır. Hâkim temel cezayı bu iki değer arasında belirler; alt sınırın altına inemez, üst sınırın üstüne çıkamaz (kanunî artırım nedenleri saklıdır).
Bu araç yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; hukuki tavsiye veya taahhüt niteliği taşımaz. Kesin sonuç için bir avukata danışınız.